Yalın Dijital Liderlik

Dijital ve Yalın Liderlik: PowerPoint Çağının Safsataları

Günümüzde iş dünyasının her köşesinde "Dijital Lider" ve "Yalın Lider" gibi süslü unvanlar kol geziyor. Sunumlarda, LinkedIn paylaşımlarında ve motivasyonel konuşmalarda bu kelimeleri duymadan bir günü geçirmek neredeyse imkânsız. Ancak acı gerçek şu: Bu iki kavram çoğunlukla içi boş, sahte liderlik hikâyelerinin üzerine inşa edilmiş, pazarlama ambalajlı safsatalardan ibarettir. Gelin, bu hayali figürleri biraz sorgulayalım.

1. Dijital Liderlik: USB’den Lider Çıkar mı?

"Dijital Liderlik" denince akla ne geliyor? Slack kullanmak? Ekip Zoom’da gülerken filtre takmak? Ya da LinkedIn'de "Yapay zekâ stratejimizle sektöre yön veriyoruz" yazıp, arkada hâlâ Excel 2007 kullanan ekipleri yönetmek? Dijital Lider Sertifikası veren kuruluşlar, Ar-Ge Merkezleri, Üniversiteler.... Ya hu güldürmeyin adamı.

Sözde "dijital liderler", genellikle teknolojiyle yüzeysel ilişki kurmuş, dijital dönüşüm raporlarını ezberleyip sahnede süslü cümlelerle göz boyayan yöneticilerdir. Gerçekte ise, ne kod bilirler, ne veri analizi yapabilirler, ne de teknolojinin üretim süreçlerine nasıl entegre edileceği hakkında fikir sahibidirler.

Gerçek Delil:

• McKinsey'nin 2023 tarihli araştırmasına göre dijital dönüşüm projelerinin %70’i başarısız oluyor. Neden? Çünkü bu projeler, işin mutfağından habersiz "dijital liderler" tarafından yönetiliyor. Teknolojiye yatırım yapılıyor, ama kültür, eğitim ve alt yapı göz ardı ediliyor.

Yani... PowerPoint sunumunda “dönüşüm” diyenle fabrikada dönüşüm yapan arasında dağlar kadar fark var. Linkedin reklamcıları, sizler de öylesiniz.

2. Yalın Liderlik: Toyota’yı Anlayamayıp Post-it Tüketmek

Yalın liderlik, Toyota üretim sisteminin ruhunu kavrayamayanların "israfı azaltalım" diye toplantı üstüne toplantı yaptığı, Gemba yürüyüşünü sosyal medya gösterisine çevirdiği absürt bir tiyatro haline geldi.

Bu liderler için "Kaizen" sadece haftalık eylem planı tablosudur. "Değer akışı" ise muhtemelen hala Excel’de çizilmiş ve kimsenin açmadığı bir diyagramdır. Aslında çoğu "yalın lider", üretim hattına yılda iki kez inen, ama sürekli "sahaya inmek lazım" diye tweet atan kişilerdir.

Asakailer, Gembalar havalarda uçuşuyor. War roolar, teams toplantıları, linewalklar. Off, çok güzel. Herkes yalın lider.

Gerçek Delil:

• Dünya çapında binlerce "yalın dönüşüm" projesi var. Ancak bunların %80’i sadece kağıt üzerinde kalıyor. Harvard Business Review’a göre bu projelerdeki en büyük eksiklik, liderlerin yalın düşünceyi sadece süreç değil, insan ve kültür temelli bir sistem olarak görememesi.

Kısacası: Toyota'nın 60 yılda inşa ettiği zihniyet dönüşümünü, Türkiye'de üç günlük danışmanlık paketiyle kopyalayacağını sanan biri "lider" değil, ancak iyi bir aktördür. Bunu da yutan koca koca kuruluşlar var Türkiyede.

3. Liderlik mi, Rol Yapmak mı?

Her şeyden önce, bu kavramlar gerçek liderlikten çok "rol yapma" meselesidir. Çünkü "dijital lider" ya da "yalın lider", şirketlerin iç iletişim bültenlerinde güzel dursun diye türetilmiş moda tabirlerdir. Hatta çoğu zaman bu etiketlerin altı o kadar boştur ki, liderin hangi konuda gerçekten liderlik yaptığı bile belirsizdir.

Gerçek lider, sadece dijital olanı bilmez; insanı, süreci, kültürü, altyapıyı ve psikolojiyi de anlar. Gerçek lider, yalın uygulamayı anlamadan ‘takım çalışması’ diyerek üç kişiyle beş işi yapmaya çalışmaz. Gerçek lider, Instagram'a post atmak yerine fabrikanın kokusunu bilir.

Sonuç: Gerçeklik Zamanı

Dijital ya da yalın liderlik; içi boşaltıldığında, sadece yeni moda unvanlardır. Şirketlerin ve liderlerin bu kavramlara değil, samimiyet, derinlikli bilgi ve sahici etkileşime ihtiyacı vardır.

Artık şu basit gerçeği kabul etme zamanı: Sunumda “lider” yazmak, sertifika almak sizi lider yapmaz.

www.urbankalite.com